2. Zwammerdam/ beeld Keizer Frederik Barbarossa

Zwammerdam is een dorp in de gemeente Alphen aan de Rijn dat in de 12 eeuw een belangrijke rol heeft gespeeld rondom de waterbeheersing voor zowel Utrecht als Leiden. Op het kruispunt van de Oude Rijn en de Ziende staat het standbeeld van Keizer Frederik I van Hohenstaufen (1123-1190. Het beeld is gemaakt door Theo van der Nahmer en geplaatst in 1965 vanwege de viering van 800 jaar betrekkingen tussen Holland en Utrecht op waterstaatkundig gebied. Frederik I van Hohenstaufen, bijgenaamd Barbarossa: 'met de rode baard', was Rooms-koning van 1152 tot 1190 en keizer van 1155 tot 1190. Hij bemiddelde tussen Floris III, graaf van Holland, en Godfried van Rhenen, bisschop van Utrecht. Floris III had de Rijn bij Zwammerdam afgesloten met een dam om wateroverlast tegen te gaan door verstopping van de Rijnmond bij Katwijk. De verstopping werd veroorzaakt door ontginningen van het veengebied. Deze Zwadenburgdam of Zwammerdam hield het water buiten Holland, tot nadeel van de bewoners aan de Utrechtse kant. Die beklaagden zich bij de Duitse keizer en kregen gelijk. In 1165 beval keizer Frederik Barbarossa de graaf van Holland de dam te verwijderen. Dit leidde tot een compromis: er werd een opening in de dam gemaakt en de partijen moesten elk een kant van de damopening onderhouden. Over de opening in de dam werd een eenvoudige brug gelegd.